اقتصاد مقاومتی و سبک زندگی به روش اهل بیت(علیهم السلام)

امام علی بن موسی الرضا(ع) فرمود: «الفقیه من افاض علی الناس خیره وانقذهم من اعدائهم …» فقیه کسی است که مردم را از دشمنان نجات دهد.

بزرگترین دشمن مردم در حال حاضر، فرهنگ غرب و سبک زندگی غربی است که جوامع اسلامی را مورد هجوم قرار داده است؛ رواج سبک زندگی غربی و بیگانگان و دشمنان اسلام، خطری است که نگران کننده است؛ فقها در مقابله با این بحران فرهنگی، نقش مهم واثر گذار دارند؛ و می توانند در اقتصاد مقاومتی برای برون رفت از بحران فرهنگ سازی و در استقلال و حفظ هویت کشور، نقش برجسته ایفا کنند به حسب روایت امام رضا(ع) پیشگامی فقها ضروری است؛
از این روی، ضروری است پالایش فرهنگی در تمام امور صورت گیرد تا مردم از سبک زندگی غربی فاصله بگیرند؛
سبک زندگی در کشور با جهاد فرهنگی علمای شیعه بر اساس فرهنگ اهل بیت(ع) بود و در مظاهری مانند
۱– پوشش و لباس و تغذیه، در حالیکه امروز به تقلید از فرهنگ غرب لباس های تولید بیگانه در کشور مصرف شده و کارخانه های داخلی قادر به تولید نیستند؛ این روند می تواند اقتصاد کشور را دچار چالش جدی کند؛ اقتصاد مقاومتی اقتضا می کند که به تولید داخلی بها داده شده و از پوشیدن لباس بیگانگان خود داری و حتی ورود این نوع محصولات از طریق دولت منع شود؛
۲- معماری و خانه سازی ـ خانه هایی که در کشور رواج یافته به سبک غربی است آپارتمان سازی و زندگی آپارتمانی شیوه ی غربی و سرمایه داری است که امنیت فرهنگی واقتصادی را به مخاطره کشیده است؛
۳- معاشرت های خانوادگی، همسایه داری نیز که پیش تر براساس فرهنگ اسلامی بود تغییر یافته و فرهنگ غرب جایگزین می گردد؛ همسایه روابط کمتر و از حال همدیگر بی خبر شده اند؛
۴- تعلیم و تربیت آموزش و پرورش ـ شیوه آموزش در اسلام براساس رهنمود اهل بیت براساس قرآن و با آموزش قرآن شروع می گردید؛ امیرمومنان(ع) به فرزندش امام حسن(ع) می فرماید آموزش و تربیت تو را را با قرآن شروع کردم و حلال وحرام را به تو آموزش دادم این روش در عصر پهلوی با دسیسه ی استعمارگران و عوامل آنان دگرگون شد وقرآن از آموزش کنار زده شد؛ ازاینروی فرزندان ما از جهت فکری آسیب پذیر شدند؛ و از فرهنگ دینی فاصله گرفته وذهن آنان با آموزش های غیر دینی انس گرفت؛ تعلیم و تربیت اسلامی با قرآن شروع می شد، در این مدل فرزندان مان را مکتبی به باری آوردیم، لذا در هر کشور بیگانه ای که قدم می گذاشتند از اصول خود دست بردار نبودند فرزندانمان در غرب تحصیل می کردند اما پای بند به اصول دینی و ارزش های فرهنگ اسلام بودند، یکی از دانشمندان معاصر گفته است، شاگردان استاد رضا روزبه در هر نقطه از جهان که زندگی کرده و فعالیت دارند مکتبی هستند، برخی پزشک ساکن آمریکا و برخی در ایران استاد دانشگاه هستند بدون استثنا مکتبی به بار آمده اند؟ سر این مسئله این بود که آن مرحوم جوانان را از کودکی که آینه ی دل آنان صاف وبدون زنگار است؛ با شیوه ی قرآن وبه سبک قرآن آموزش می داد؛ با این روش جوان از تمام خطرها واکسینه می شود؛
۵- نهاد خانواده در فرهنگ اسلامی مقدس و نهادی اصیل و بستر رشد معنوی و شکوفایی استعدادها بوده است؛ مادر در خانواده و حضور او در خانه و سرپرستی و مدیریت و اداره منزل کانون خانواده را گرم و امنیت خاص به آن می داد؛ اکنون با رسوخ فرهنگ غرب و سرمایه داری که از قرن ۱۹ م خانواده را در غرب فرو پاشید؛ به تدریج این فرهنگ به کشورهای اسلامی از جمله ایران رسوخ و با تبلیغ جایگزین فرهنگ اسلامی شد؛ این روند با تخریب نقش مادری در خانواده ها تمام پایه های خانواده را به چالش کشیده است؛ از جمله آسیب های خطر ساز این روند این است که: تمام ادارات و نهادها اولویت گزینش خود را به زنان داده و دختران جوان و مادران را به پشت میز ادارات کشیده و با این شیوه، بنیان خانواده ها متزلزل گردیده و تربیت فرزند و نقش های دیگر در خانواده که با محوریت مادر بود به چالش کشیده شده است؛ از جمله عوارض آسیب زای این روند این است که پسران جوان در جامعه بیکار و گرفتار دام اعتیاد گشته و ادارات و ارگانها و مشاغل به دختران جوان واگذار شده مقررات شرعی و ضوابط دینی که در جامعه اسلامی ارزش بود؛ تبدیل به فرهنگ شده و قبح هنجار های ضد دینی کاسته شده و رعایت روابط محرم و نامحرم که از ضوابط مهم اسلامی و فرهنگ اسلامی بود به کلی فراموش شده و بیکاری ۷۰ در صد جوانان دنبال شغل از معضلات لا ینحل امروز ما محسوب و حریم خانواده ها و عفت و حجاب به یغما رفته است؛
۶- احترام به پدر و مادر که از سفارشات اکید قرآن است به فراموشی سپرده و سالمندان را به مرکزی بیرون از خانه منتقل و عواطف اسلامی و فرهنگ قرآن و سبک زندگی دینی جای خود را به سبک زندگی غربی داده است؛ مرکزی به نام خانه ی سالمندان که کاملا از فرهنگ خشن غرب گرفته شده است جایگزین دستورات قرآن گردیده است؛ دوری از فرهنگ قرآن در این امور تاثیرات وضعی برزندگی ها گذاشته است!
بر این اساس امیرمؤمنان به مسلمانان هشدار می‌دهد تا گاهی که زی و فرهنگ خود در خوراک و پوشاک و دیگر مسائل فرهنگی را ازدست ندهید و لباس بیگانه بر تن نکنید؛ سعادت و عزت شما تضمین شده، وگرنه روزهای ذلت و خواری و استثمار و اسارت و گرفتاری ها، شما را در بند خواهد کشید، از دست رفتن فرهنگ اسلام به معنای نابودی عزت اسلامی و گرفتاری به دام ذلت غرب و بیگانگان ودشمنان اسلام است؛ لذا فرمود: تا زمانی امت اسلام عزیز است و روی ذلت نخواهد دید که از فرهنگ بیگانه تقلید نکند و سبک زندگی و معاش خود را بر اساس تقلید از بیگانگان تغییر ندهد، و لباسی مانند دشمنان اسلام بپوشد؛ امام با آینده نگری به پیامدهای پیروی از آداب و فرهنگ غیر مسلمانان آگاه و قبول آداب آنان را وابستگی اقتصادی و فرهنگی جامعه به آنان می داند که منجر به مصرف تولیدات آنان خواهد شد؛ تدبیری که مقام معظم رهبری(مدظله العالی) ارائه فرمود با عنوان «اقتصاد مقاومتی» بر اساس مکتب اهل بیت است؛

راهکارهای قرآنی جهت رسیدن به شیوه سبک زندگی اهل بیت و اقتصاد مقاومتی
جهت رسیدن به اقتصاد مقاومتی رهایی از مظاهر ومصادیق فرهنگ غرب مهمترین زمینه ی این مسئله است؛

۱- راه کار اول نجات از سبک زندگی غرب

قرآن کریم برای سعادت انسان سبک زندگی عالی را به انسان نشان داده و فرموده است برای نجات از دام دشمنان به سیره ی پیامبر(ص) پناه ببرید «لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه» سرمشق و الگو و سبک زندگی و برنامه های خود را با پیامبر(ص) هماهنگ بسازید و از آن حضرت الگو گیری کنید، فاصله گرفتن از اصول مکتبی برای جوامع اسلامی زیان بار است که نتیجه ی آن بحران هویت است در برحان هویت فرد تابع فرهنگ وارداتی و بیگانه است؛ در این فضای بحران و شبهه آلود فرهنگی باید جامعه را به منابع سرشار علوم الهی راهنمایی کرد؛ اگر جامعه اسلامی پس از پیامبر(ص) گرفتار فترت و فقر فرهنگی شد یک مشکل بزرگ داشت که دوری از اهل بیت(ع) پس از پیامبر(ص) بوده است؛

۲- راه کار دوم نجات از سبک زندگی غرب

خداوند متعال به پیامبر(ص) دستور می دهد جهت تغییر سبک زندگی پیرامون خود بهترین روش در کنار مواعظ و دستورات عملگرایی است؛ اصلاح خانواده و عملگرایی در خانواده روش مهم در اصلاح سبک زندگی است؛ در این راستا خداوند به پیامبر(ص) می فرماید دستور حجاب از پیرامون و خودت خودت شروع کن «یا ایها النبی قل لازواجک و نباتک و نساء المومنین یدنین علیهن من جلاببیهن» ـ ای پیامبر تغییر در سبک پوشش را از زنان و دختران خود و زنان در مرحله دوم از زنان مومنان شروع کن، این بهترین روش است برای حفظ شان و جایگاه زنان مومن و بهترین سبک برای عفاف است.
در راستای حفظ خانواده از فرهنگ بیگانه آیه کریمه می فرماید: «یا ایها الذین آمنوا قوا انفسکم و اهلیکم نارا» ـ ای مومنان ابتدا خود و خانواده های تان را از آتش جهنم نگهدارید.
دستور دیگری که خداوند در این راستا به پیامبر(ص) فرمود: «و امر اهلک بالصلواه و اصطبر علیها ـ خانواده ات را در مرحله اول به نماز دستور بده واین دستور را تکرار کن؛ بنابراین اگر مسئولین فرهنگی ما قصد دارند در سبک زندگی مردم تغییری به سوی اصول و ارزش های دینی ایجاد کنند و فرهنگ کشور را به سویی ببرند که مستعد آخر الزمان و ظهور حضرت مهدی(عج) باشد باید از دستورات قرآن پیروی کنند؛
قرآن می فرماید: باید متولیان امر جامعه از خودشان آغاز کنند، سبک زندگی خود خانواده را تغییر دهند. این روش بسیار منطقی در تربیت است چون تا انسان خود تربیت نشده باشد به آداب و تربیت الهی محال است که دیگران را تربیت کند، اگر امیرمومنان(ع) نان خشک را بازنوای خود شکسته می خورد، و کسی به این خوراک اعتراض می کند، حضرت می فرماید: ساده زیستی حاکم در سبک زندگی مایه امنیت روحی مردم است و به این روش در جامعه امنیت و امید در دل فقرا ایجادی شود؛ این نوع سبک زندگی مانع از بحران اقتصادی است، وقتی در جامعه ناامنی غذایی پیدا شود و تعادل جامعه بهم بخورد انصاف و مروت که اساس دین ماست از دلها بیرون شده و قساوت و اخلاق غیر دینی جایگزین خواهد شد، سر اینکه قرآن و اهل بیت در تغییر سبک زندگی از خانواده شروع کرد و امیرمومنان(ع) در حاکمیت خود از حکمران و حاکم شروع کرد این است که محور و بستر رشد و ترقی و صلاح هر جامعه دو چیز است: ۱ـ خانواده ۲ـ حاکمیت؛

اثر گذار ترین راه کار اصلاح سبک زندگی و رسیدن به اقتصاد مقاومتی اصلاح نخبگان جامعه و ساده زیستی آنان است؛ جمله معروف «الناس علی دین ملوکهم» به خوبی بیانگر این مسئله است که مردمان تابع رفتار حاکمان ونخبگان و سر شناسان جامعه هستند؛ هرگاه سران جامعه و خواص به سوی صلاح و فلاح حرکت کرده و از ثروت اندوزی پرهیز کنند، امنیت و آرامش به اقتصاد روی آورده و امنیت روحی ایجاد می شود؛ هرگاه حاکمان و خواص جامعه به سوی انباشت ثروت با انگیزه ی سود محوری نامشروع میل کنند، امنیت اقتصادی مخدوش می شود …. از این روی، اصلاح سبک زندگی باید با دو محور شروع شود:

اول حاکمیت: اصلاح رفتار نخبگان و حاکمان جامعه. وقتی حاکم جامعه بی محابا هر کاری انجام داد و وعده داد، عمل نکرد؛ هیبت قانون شکسته می شود؛ حرمت شکنی به طبقات پایین جامعه سرایت می کند؛ مردم به نخبگان می نگرند و از آنها الگو می گیرند؛

دوم خانواده: عینی ترین جلوه ی جامعه خانواده ها هستند؛ که با پیروی خود از حاکم هویت و نظم و انضباط معینی به جامعه داده و آنرا پیش می برند؛ اگر حاکم انحراف داشته باشد؛ انحراف او از مسیر درست، تراز تشخیص انحراف جامعه هست و مردم اعضای جامعه هستند؛

امیرعلی حسن لو – بخشی از مقاله ارائه شده در جشنواره ی امام رضا(ع) با عنوان: «منزلت خانواده و سبک زندگی در فرهنگ رضوی»

منبع: افکارنیوز

ادامه مطلب + منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *