اقلیم ثامن در منظومه‌ی فکری فرقه‌ی شیخیه

قدما، جهان هستی را به هفت اقلیم و هفت قسمت، تقسیم کرده بودند و آن‌ها را کشورهای زمینی محسوب می‌کردند. با توجه به ویژگی‌های برخی از عوالم همچون هورقلیا، که در این اقالیم سبعه قرار نمی‌گرفت، بعدها برخی از فلاسفه سخن از اقلیم هشتمی به میان آوردند. مشایخ شیخیه، بدون هیچ دلیل و مدرکی آن اقلیم را محل زندگی امام زمان (ع) در عصر غیبت دانستند.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ قدما، جهان هستی را به هفت اقلیم تقسیم کرده بودند و این هفت اقلیم را کشورهای زمینی محسوب می‌کردند؛ اما بعدها، سهروردی و سپس احسایی و دیگر مشایخ شیخیه، سخن از اقلیم هشتمی به میان آوردند که در جغرافیای زمینی یافت نمی‌شود. علمای شیخیه، بدون هیچ دلیل و مدرکی و بر خلاف دیگر علمای امامیه، اقلیم هشتم را محل زندگی امام زمان (عج) در عصر غیبت دانستند. ایشان معتقد شدند عالم هُوَرقلیا که در اقلیم هشتم واقع شده است، دارای دو شهر عجیب و غریب «جابُلقا و جابُرسا» است که محل زندگی امام عصر (عج) می‌باشد. ابراهیمی در خصوص وجه تسمیه‌ی اقلیم هشتم می‌نویسد: «حکما و علمای قدیم، این زمین را بر هفت اقلیم و هفت قسمت قرار داده‌اند و عالم هورقلیا، چون فوق این اقالیم است و از حدود ظاهر این اقالیم خارج است، اقلیم ثامنش می‌گویند و این تقسیم هفت اقلیم هم از حکمای قدیم، البته بی‌مأخذ نیست و مأخذش از انبیاء سلف است و صحیح است.»[۱]
هرچند نام اقلیم هشتم در کتب فلاسفه‌ای همچون شیخ اشراق نیز آمده است،[۲] لکن این‌که علمای شیخیه آن را محل اقامت حضرت (عج) می‌دانند، محل تعجب و تأمل است و کسی غیر از ایشان، قائل به آن نشده است.

پی‌نوشت:

[۱]. ابوالقاسم ابراهیمی، تنزیه الاولیاء، نسخه‌ی الکترونیکی، ص ۶۴۴٫ 
[۲]. دکتر سجادی، شرح حکمه الاشراق، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم ۱۵۶۲، ص ۴۰۰٫

ادامه مطلب + منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *