«طمث» در قرآن، روایات و کتاب‌های فقهی به چه معنا است؟

«طَمْث‏»، به معنای خون حیض،[۱] و خون بکارت(دوشیزگى)[۲]‏ است. «طامث»؛ یعنی حائض.[۳] «طَمَثَتْ المرأه»؛ یعنى زن حائض شد.[۴]
آنچه از این ریشه در دو آیه قرآن آمده، کنایه‌ای از باکره‌بودن حوریان بهشتی است: «لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَان‏»؛[۵] دست هیچ انس و جنّى پیش از ایشان به آنها نرسیده است.
در برخی روایات، از خون حیض نیز تعبیر به «طمث» شده است،[۶] زیرا «طمث» علاوه بر خون بکارت، نام دیگر خونى است که پس از بلوغ، به صورت عادت ماهانه، در ایامى خاص از رحم زن بیرون می‌آید.[۷]
در بیشتر موارد، کتب فقهی نیز از مشتقات «طمث»، همان معنای حیض را اراده می‌کنند.

 


[۱]. ازهرى، محمد بن احمد، تهذیب اللغه، ج ۱۳، ص ۲۱۶، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، چاپ اول‏، ۱۴۲۱ق؛ راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، ص ۵۲۴، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول‏، ۱۴۱۲ق.
[۲]. مفردات ألفاظ القرآن‏، ص ۵۲۴٫
[۳]. همان؛ صاحب، اسماعیل بن عباد، المحیط فی اللغه، بیروت، عالم الکتب‏، چاپ اول‏، ۱۴۱۴ق.
[۴]. طریحى، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین‏، ج ۲، ص ۲۵۸، تهران، مرتضوی‏، چاپ سوم‏، ۱۳۷۵ش.
[۵]. رحمن، ۵۶ و ۷۴٫ 
[۶]. برای نمونه؛ ر.ک: حمیرى، عبدالله بن جعفر، قرب الإسناد، ص ۲۲۵، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول‏، ۱۴۱۳ق؛ کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج ‏۳، ص ۷۹، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم‏، ۱۴۰۷ق.
[۷]. ر. ک: جهامى، جیرار، موسوعه مصطلحات ابن سینا، ص ۴۶۰ و ۶۷۰، بیروت، مکتبه لبنان ناشرون‏، چاپ اول، ۱۴۲۵ق.

ادامه مطلب + منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *