منظور ماتَقَدَم و ماتَأَخَر درآیه سوره فتح

در آیه مورد بحث خواندیم که خداوند می فرماید : « در سایه این فتح مبین ، گناهان متقدم و متأخر تو را بخشیده » ، در این که منظور از « متقدم » و « متأخر » چیست ، بین مفسران گفتگو است. با توجه به تفسیری که درباره اصل معنی آیه و مخصوصا رابطه این آمرزش ، با مسأله فتح حدیبیه بیان کردیم روشن می شود که مراد تمام نسبت های ناروا و گناهانی است که به زعم خود در « گذشته » و « آینده » به پیغمبر اکرم نسبت می دادند و اگر این پیروزی بزرگ نصیب
منظور از «ما تقدم» و «ما تأخر» در آیه ۲ سوره فتح چیست (۱۵۵)
نشده بود تمام این گناهان را قطعی می پنداشتند، ولی با حصول این پیروزی هم نسبت های ناروای گذشته برچیده شد و هم آن چه ممکن بود در آینده نسبت دهند. شاهد دیگر این تفسیر حدیثی است که از امام علی ابن موسی الرضا آمده است که مأمون هنگامی که از این آیه سؤال کرد امام در پاسخ فرمود : « هیچ کس نزد مشرکان مکه گناهش سنگین تر از رسول اللّه صلی الله علیه و آله نبود ، زیرا آن ها ۳۳۰ بت می پرستیدند ، هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله آن ها را به توحید دعوت کرد بسیار بر آن ها گران آمد و گفتند:آیا او همه خدایان ما را تبدیل به یک خدا کرده ؟ چیز عجیبی است … ما هرگز چنین چیزی را از پدران خود نشنیده ایم این فقط یک دروغ بزرگ است. اما هنگامی که خداوند مکه را برای پیامبرش ( بعد از صلح حدیبیه ) گشود خداوند فرمود :« ای محمد صلی الله علیه و آله ما فتح مبینی را برای تو فراهم کردیم تا گناهان گذشته و آینده ای را که نزد مشرکان عرب به خاطر دعوت به توحیϠداشته و داری ببخشد » ، زیرا بعضی از مشرکان مکه تا آن روز ایمان آورده و بعضی ها از مکه بیرون رفتند و ایمان نیاوردند ، ولی قادر بر انکار توحید نبودند و لذا گناه پیامبر در نظر آن ها به خاطر پیروزی بخشوده شد. هنگامی که مأمون این سخن را شنید عرض کرد : « بارَکَ اللّه ُ ای ابوالحسن » . (۱)
۱- «نورالثقلین»، جلد ۵، صفحه ۵۶ .
(۱۵۶) پیامبر شناسی
سؤالات درس هفتم
۱ نخستین نبرد پیامبر صلی الله علیه و آله چه نام داشت و چه اهدافی را دنبال می کرد؟
۲ وعده الهی برای مؤمنان در جریان جنگ بدر چه بود؟
۳ مفهوم «ذاتُ الشَّوکه» که در آیه مربوط به جنگ بدر به آن اشاره شده چیست؟
۴ یاری فرشتگان در جنگ بدر چگونه بود؟
۵ قرآن کریم، درباره فرار از جهاد در آیه «یآ اَیُّهَا الَّذینَ ءَامَنُوآا اِذا لَقیتُمُ الَّذینَ کَفَرُوا زَحْفا فَلا تُوَلُّوهُمُ الاَْدْبارَ» چه می فرماید؟
۶ مفهوم خیانت به پیامبر را با استفاده از آیه «یآ اَیُّهَا الَّذینَ ءَامَنُوا لا تَخُونُوا اللّهَ وَ الرَّسُولَ وَ تَخُونُوآا اَمنتِکُمْ وَ اَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» شرح دهید.
۷ جریان صلح حدیبیه چه بود؟
۸ چهاردستاورداز نتایج هفتگانه سیاسی و اجتماعی صلح حدیبیه را توضیح دهید.
منظور از «ما تقدم» و «ما تأخر» در آیه ۲ سوره فتح چیست (۱۵۷)
درس هشتم

محتواهای مرتبط

ادامه مطلب + منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *